Get Adobe Flash player

EMDR

Wat is EMDR?

Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van bijvoorbeeld een verkeersongeval, een geweldsmisdrijf of een andere schokkende ervaring.

EMDR is een relatief nieuwe therapie. Een eerste versie van EMDR werd in 1989 beschreven door de ontwikkelaarster ervan, de Amerikaanse psychologe Francine Shapiro. In de jaren daarna werd deze procedure verder uitgewerkt en ontwikkeld tot een volwaardige en effectieve therapeutische methode.

EMDR is een interactieve methode waarbij inlevingsvermogen en kennis van zaken van de therapeut van cruciaal belang zijn. Mijn inlevingsvermogen heb ik goed ontwikkeld en mijn kennis van EMDR hou ik bij door me aan de eisen te houden, gesteld door het opleidingsinstituut waar ik mijn EMDR opleiding afgerond heb. Dit zijn het volgen en afronden van psychopathologie en bijhouden van praktijkdagen en onderhouden van intervisiedagen.

Waarvoor is EMDR bedoeld?
Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot deel van de getroffenen “verwerken” deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich psychische klachten. Vaak gaat het om herinneringen aan de schokkende gebeurtenis die zich blijven opdringen, waaronder angstwekkende beelden (herbelevingen, flashbacks) en nachtmerries. Andere klachten die vaak voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties. Men spreekt dan meestal van een “posttraumatische stress-stoornis” (PTSS).

Ofschoon PTSS nog steeds als het primaire indicatiegebied voor EMDR wordt beschouwd, hebben de ervaringen met de toepassing van deze behandelmethode de afgelopen jaren laten zien dat het mogelijk is een grote verscheidenheid aan psychische aandoeningen en klachten te behandelen, die gepaard gaan met vermijdingsgedrag, somberheid en/of gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Uitgangspunt is telkens dat deze klachten zijn ontstaan als gevolg van een of meerdere beschadigende ervaringen. Daarmee worden gebeurtenissen bedoeld die dusdanige sporen hebben nagelaten in het geheugen van de persoon, dat hij of zij er nu nog steeds last van heeft. Voorbeelden daarvan zijn emotionele verwaarlozing, akelige ervaringen op medisch gebied, werkgerelateerde gebeurtenissen en andere beschamende pest of verlieservaringen. De belangrijkste insteek voor de behandeling is de cliënt te helpen de herinneringen aan deze gebeurtenissen te verwerken, met de bedoeling daarmee de klachten te verminderen of te laten verdwijnen.

Iedereen heeft in bepaalde mate te kampen met bewuste of onbewuste angsten. Dit is te merken aan het soms geen controle hebben over pleasend, rebellerend of ontwijkend gedrag in bepaalde situaties; daarvoor kan EMDR een aangename hulp zijn, het is een zachte behandelvorm ook voor die dagelijks terugkerende patronen. Blokkades worden o.a. vanuit het kindbewustzijn in relatie tot het volwassenbewustzijn aangepakt.

Werkt EMDR?
Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van EMDR. Uit de resultaten blijkt dat cliënten goed op EMDR reageren. EMDR is een kortdurende therapievorm. Als het gaat om een trauma na een eenmalige ingrijpende gebeurtenis, dan zijn mensen vaak na enkele zittingen in staat om hun dagelijkse bezigheden weer op te pakken.

Hoe weet je of EMDR kan worden toegepast?
In het begin van de EMDR-therapie zal er uitgebreid aandacht worden besteed aan de oorzaak en achtergrond van de klachten. Daarnaast wordt er een taxatie gemaakt van een aantal individuele kenmerken waaronder de persoonlijke draagkracht en de last die men van de klachten ondervindt. Hieruit zal blijken of een gerichte traumabehandeling op dat moment noodzakelijk of nodig is en of daarvoor EMDR kan worden gebruikt.

Welke voorbereidingen zijn nodig?
EMDR werkt vaak snel. Daarnaast kan het ook een intensieve therapie zijn. Daarom zal ik vertel ik wat en waarom ik iets doe en ik zal ook uitgebreid uitleggen hoe je om kunt gaan met je emoties.

Hoe gaat EMDR in zijn werk?
Ik vraag je aan de gebeurtenis terug te denken inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en/of gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart. Vervolgens vraag ik dan de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. en nu in combinatie met een afleidende stimulus. Dit kan op visueel, auditief of op genesthetisch gebied zijn. Hierbij gaat het respectievelijk om series (sets) oogbewegingen, door het volgen van mijn hand die ik voor je gezicht heen en weer beweeg, series tikjes die via een koptelefoon afwisselend links en rechts worden aangeboden of om series klopjes die in het gebied bij de knieën worden gegeven. Ik vraag je vervolgens wat er op je netvlies, je gedachten en/of in je gevoel naar boven komt. De EMDR-procedure brengt doorgaans een stroom van beelden, gedachten en/of gevoelens op gang en soms ook lichamelijke sensaties. Vaak verandert er wat. De cliënt wordt na elke set gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt.

Wat zijn de te verwachten effecten?
De sets zullen er langzamerhand toe leiden dat herinnering haar kracht en haar emotionele lading verliest. Het wordt dus steeds gemakkelijker aan de oorspronkelijke gebeurtenis terug te denken. In veel gevallen veranderen ook de herinneringsbeelden zelf en worden ze bijvoorbeeld waziger of kleiner. Het kan ook zijn dat minder onprettige aspecten van dezelfde situatie naar voren komen. Een andere mogelijkheid is dat er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een andere, minder bedreigende, betekenis aan de gebeurtenis geven. Deze effecten dragen ertoe bij dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in de levensgeschiedenis van de persoon.

Zijn er ook nadelen?
Na afloop van een EMDR-sessie kunnen de effecten nog even doorwerken en dat is goed. Dit kan bij sommige gevallen de cliënt het idee geven even de regie kwijt te zijn, bijvoorbeeld als er nieuwe beelden of gevoelens naar boven komen. Vaak is het dan een geruststelling te weten dat dit in de regel niet langer dan drie dagen aanhoudt. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht ontstaan. Het is aan te bevelen een dagboekje bij te houden en op te schrijven wat er naar boven komt. Deze dingen kunnen dan in de volgende zitting besproken worden.

Hoe werkt EMDR?
Hoe EMDR precies werkt, is nog onduidelijk. Een mogelijke verklaring voor de effecten van EMDR is dat de procedure leidt tot versnelde informatieverwerking. Het is denkbaar dat de combinatie van het sterk denken aan de traumatische gebeurtenis en de aandacht voor de afleidende stimulus ervoor zorgt dat het natuurlijke verwerkingssysteem wordt gestimuleerd. Toekomstig onderzoek zal uit moeten maken hoe de waargenomen effecten het kunnen worden verklaard.